دال های بتنی یکی از معمول ترین زیرسازی ها برای انواع کفپوش های صنعتی و مسکونی می باشد. مانند اکثر مصالح ساختمانی، بتن به طور مداوم با شرایط اطراف خود تاثیرپذیر است و مواردی مانند درجه حرارت، رطوبت محیط و سایر عوامل در رطوبت بتن کفسازی اثر می گذارند. رطوبت یک عنصر مهم در کفسازی میباشد ولی رطوبت بیش از حد کنترل نشده میتواند مشکلاتی را روی دالهای بتنی کفسازی ایجاد کند. مشکلات مربوط به رطوبت در کفپوش ها امروز خیلی شایع است و بیشتر زمانی مشکل ایجاد می گردد که کفپوش اجرا شده است.
موارد ذیل عامل رطوبت در بتن کفسازی می باشند:
– سرعت اجرای سریع کفپوش روی بتن دال
– استفاده از مواد نامناسب
– لایه های محافظت از رطوبت که درست نصب یا اجرا نشده اند
رطوبت در بتن کف از دو منبع می آید:
– منبع اول: آب آزاد بتن: آب اضافه تر از آب لازم برای هیدراتاسیون سیمان در بتن که جهت ایجاد همگنی و کارپذیری در بتن مصرف می گردد.
– منبع دوم: نتیجه انتقال رطوبت از کف دال بتنی به داخل و سطح آن میباشد. بخار رطوبت که از زیر دال به بتن دال انتقال پیدا می کند نتیجه عدم نصب یا اجرای یک کم کننده بخاربا دوام بالا در زیر دال بتنی می باشد. عدم استفاده از مانع برای جلوگیری از رطوبت، مرحله ای را برای مشکلات ایجاد می کند.
تاثیرات رطوبت بر کفپوش ها
رطوبت بیش از حد دالهای بتنی کفسازی پس از نصب کفپوشها میتواند باعث آسیب هایی به کفپوش گردد مانند:
– جداشدگی کفپوش ها
– حمله pH بالا بر روی کفپوش
– رشد میکروبی
– کاهش چسبندگی
– تبله شدگی کفپوش و انبساط آن به سمت بالا
این خرابی ها می تواند به معنای آسیب جدی و با هزینه بالا به سیستم کفپوش باشد. سالانه صدها میلیون دلار در آمریکای شمالی برای مقابله با چنین مشکلی صرف می گردد. اگر قبل از اجرای کفپوش رطوبت شناسایی گردد، اقدامات اصلاحی بسیار سادهتر و ارزانتر از زمانی می باشد که کفپوش اجرا شده است.
آزمایش رطوبت کف بتنی
قبل از اجرای کفپوش رزینی (مانند کفپوش اپوکسی و پلی یورتان) باید انتشار رطوبت در بتن دال کفسازی آزمایش گردد. دو استاندارد برای اندازهگیری انتشار بخار رطوبت (Moisture Vapor Emissions) در بتن وجود دارد:
تست رطوبت نسبی مطابق با ASTM F-2170 و تست کلسیم کلراید مطابق با ASTM F-1869.
آزمایش رطوبت نسبی (ASTM F-2170) درصد رطوبت موجود در بتن را به وسیله ایجاد سوراخ در بتن کفسازی و قرار دادن میله ای در داخل سوراخ که رطوبت نسبی را گزارش می کند. این استاندارد لازم می داند که سوراخ تا 40 درصد عمق دال بتنی کفسازی ایجاد گردد تا نتایج دقیق حاصل گردد.
کلسیم کلراید یک ترکیب سفید نمکی قابل حل در آب می باشد که به عنوان یک عامل خشک کننده، سرد کننده و نگهدارنده استفاده می شود. تست کلسیم کلراید (ASTM F-1869) نرخ بخار رطوبت دال بتنی را اندازهگیری میکند. تست کلسیم کلراید شامل قرار دادن یک ظرف کوچک از کلسیم کلراید در یک بخش تمیز از بتن در زیر گنبد پلاستیکی میباشد. نمک رطوبت در محیط را جذب میکند و افزایش وزن بعد از 3 روز برای محاسبه نرخ بخار رطوبت (MVER) استفاده میشود.
بیشتر تولید کنندگان و اجرا کنندگان کفپوش ها تست رطوبت نسبی (RH) را به عنوان نتایج دقیقتر، قابل اعتمادتر و سازگارتر توصیه میکنند.
راه حل برای رطوبت بتن
اگر رطوبت بالا وجود داشته باشد، باید از اقدامات احتیاطی مناسب جهت جلوگیری از ازبین رقتن سیستم کفپوش استفاده گردد:
رویکردهای مختلف برای کاهش تاثیرات رطوبت برای کاهش تاثیرات رطوبت برای پروژهای جدید و یا بازسازی کفهای قدیمی پیش از نصب کفپوش وجود دارد.
مواد و روش های کاهش رطوبت شامل موارد ذیل می شود:
1) نفوذ کننده های واکنشی:
انتقال رطوبت و مواد قلیایی را از دال بتنی به وسیله کاهش تخلخل و منافذ بتن و واکنش با آهک آزاد موجود در خمیر سیمان کاهش می دهند. این مواد شامل کریستال کننده های حجمی بتن و یا پوزولان ها می شوند.
2) پوشش های کاهش دهنده رطوبت:
باعث کاهش انتشار رطوبت از دال بتنی می شوند و کمک به ایزولاسیون مواد کفپوش اجرا شده از اثرات افزایش pH در بتن می شود.
3) پوشش های رزینی اصلاح شده:
لابه پوشش سطحی بر پایه اپوکسی یا اپوکسی اصلاح شده استفاده می شود تا یک لایه جداگانه بین بتن پایه و پوشش نهایی کفپوش ایجاد کند. این لایه ها که به عنوان پرایمر مصرف می گردد لایه کفپوش را از رسیدن محلول نمک قلیایی و سایر مواد خورنده محافظت می کند.
4) غشاهای پراکننده و محافظ
استفاده از غشای آب بند مانند ترکیب ژئوممبران و ژئوتکستایل در زیر بتن دال تا از رسیدن رطوبت محیط به دال جلوگیری گردد.
